Debata o kierunkach rozwoju systemu wod-kan w Gminie Żukowo

Tym zagadnieniom m.in. zostało poświęcone spotkanie w dniu 7.04.2026 r., które dla radnych Rady Miejskiej w Żukowie zorganizowała Burmistrz Mariola Zmudzińska.

– W przypadku gospodarki ściekowej nad Gminą Żukowo wisi dziś realne i poważne ryzyko wynikające z wieku, stanu technicznego i zużycia  systemu. Potwierdziła to awaria kolektora z 31 marca, która była  wyraźnym sygnałem ostrzegawczym przed skutkami jakie niesie.

Pokazała jednocześnie, jak bardzo jesteśmy uzależnieni od systemu gdańskiego, na który nie mamy bezpośredniego wpływu. Podczas spotkań z Gdańskimi Wodociągami i GIWK zapytaliśmy wprost o stan i możliwości systemu, z którego obecnie korzystamy. Na koniec spotkania usłyszeliśmy jasne wskazanie perspektywiczne – Żukowo powinno jak najszybciej posiadać własną oczyszczalnię ścieków.

-Naszym obowiązkiem jest wspólne podjęcie dalszych kroków przybliżających nas do tej jakże istotnej decyzji, która zapewni mieszkańcom bezpieczeństwo na lata – zarówno w zakresie odbioru ścieków, jak i dalszego rozwoju gminy - powiedziała Burmistrz.

Spotkanie obejmowało dwa panele tematyczne:

• System gospodarki ściekowej gminy Żukowo - ryzyka i kierunki zmian poprowadził Andrzej Osiński, Ekspert branży, niezależny konsultant oraz rzeczoznawca.
• Wieloletni Plan Rozwoju i Modernizacji Urządzeń Wodociągowych i Kanalizacyjnych 2024-2026 oraz Plany Inwestycyjne SKŻ 2026 poprowadził Adam Werbowy Prezes Zarządu Spółki Komunalnej Żukowo wraz z zespołem pracowników SKŻ.

Pierwszy panel poświęcony był szczegółowej diagnozie obecnego systemu gospodarki ściekowej w Gminie Żukowo oraz identyfikacji kluczowych ryzyk związanych z jego funkcjonowaniem. Ekspert branży wodno-kanalizacyjnej Andrzej Osiński wskazał, że system oparty na tranzycie ścieków do Gdańska pracuje obecnie na granicy możliwości hydraulicznych i technologicznych. Omówiono m.in. stan techniczny kolektora Morena w Żukowie, który będąc jednym z głównych elementów tranzytu jest obiektem ponad 30-letnim, narażonym na korozję i degradację, a jednocześnie obsługuje większość strumienia ścieków z gminy.

W trakcie tego panelu zwrócono uwagę na brak rezerw przepustowości, wysoką wrażliwość systemu w Żukowie na opady i roztopy oraz konieczność ręcznego sterowania pracą pompowni w sytuacjach krytycznych. Dalszy tranzyt jest po stronie gdańskiej - podkreślono również ograniczony dostęp do danych dotyczących tej infrastruktury, co utrudnia pełną ocenę ryzyk oraz zaplanowania perspektyw rozwoju systemu.

Wskazano, że obecny model zwiększa podatność systemu na sytuacje kryzysowe oraz generuje rosnące koszty eksploatacyjne. Istotnym elementem dyskusji były także zagrożenia środowiskowe, w tym ryzyko wystąpienia awarii skutkujących zrzutem ścieków do cieków wodnych o wysokiej wartości przyrodniczej. W kontekście kierunków zmian omówiono europejskie trendy związane z decentralizacją systemów, budową lokalnych oczyszczalni ścieków oraz wdrażaniem rozwiązań opartych na gospodarce o obiegu zamkniętym, w tym odzysku wody i surowców.

Drugi panel koncentrował się na aktualnym stanie infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej w gminie oraz planach inwestycyjnych Spółki Komunalnej Żukowo sp. z o.o. Prezes Zarządu Adam Werbowy wraz z zespołem przedstawił dane obrazujące skalę systemu, w tym długość sieci, liczbę przyłączy oraz poziom eksploatacji. Zwrócono uwagę na dynamiczny wzrost liczby mieszkańców oraz rosnące obciążenie infrastruktury, które również przekłada się na zwiększoną liczbę awarii – w 2026 roku odnotowano ich istotny wzrost w stosunku do roku poprzedniego.

Omówiono także kluczowe wyzwania stojące przed systemem, takie jak niewystarczająca przepustowość istniejących stacji uzdatniania wody, zły stan techniczny części sieci, rosnące koszty energii oraz konieczność dalszej rozbudowy kanalizacji na terenach dotychczas nieskanalizowanych. Przedstawiono zakres realizowanych oraz planowanych inwestycji, w tym zadania w ramach programów FEnIKS, modernizacje przepompowni oraz rozbudowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.

Podkreślono, że realizacja wieloletniego planu rozwoju i modernizacji infrastruktury ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia stabilności dostaw wody, bezpieczeństwa sanitarnego oraz dalszego rozwoju gminy, jednak wymaga utrzymania równowagi finansowej systemu oraz konsekwentnej realizacji przyjętych kierunków inwestycyjnych.

Do przedstawionej propozycji odniósł się również Prezes Zarządu Spółki Komunalnej Żukowo sp. z o.o. Adam Werbowy, który podkreślił, że kierunek związany z budową lokalnej oczyszczalni ścieków na obecnym etapie nie powinien napotkać barier formalnych. Jak wskazał, również Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie nie stoi na przeszkodzie realizacji tej  inwestycji, jednak dla dalszego pozyskiwania potwierdzeń niezbędna jest jak najszybsza zgoda Rady na wydatkowanie środków w tym kierunku.

Prezes poinformował, że Spółka wraz z zespołem przeanalizowała możliwe lokalizacje i wskazała teren potencjalnie odpowiedni pod realizację inwestycji – na granicy Żukowa, Pępowa i Leźna. Propozycja została przedstawiona radnym jako element dalszej dyskusji o kierunkach rozwoju systemu.

Prezentację ze strony Spółki Komunalnej Żukowo sp. z o.o. prowadzili przedstawiciele zespołu merytorycznego, odpowiadający za poszczególne obszary funkcjonowania systemu wodno-kanalizacyjnego.

Małgorzata Sokołowska, Główny Ekspert ds. technicznych, przedstawiła część dotyczącą inwestycji w zakresie infrastruktury wodociągowej, omawiając zarówno zadania realizowane, jak i planowane w najbliższych latach.

Adam Kwidziński, Główny Ekspert ds. projektowania, zaprezentował zagadnienia związane z rozwojem systemu kanalizacji sanitarnej, w tym kierunki jego dalszej rozbudowy oraz wyzwania projektowe wynikające z dynamicznego rozwoju gminy.

Jan Richert, Zastępca kierownika działu eksploatacji wod-kan, odniósł się do pytań radnych dotyczących kontroli jakości ścieków, wskazując na zakres prowadzonych działań oraz będące w toku procesy weryfikacyjne.

Krzysztof Kluczyk, Kierownik działu eksploatacji wod-kan, omówił bieżące wyzwania związane z funkcjonowaniem systemu, w tym rosnącą liczbę awarii oraz ich bezpośredni związek ze stopniem eksploatacji i obciążeniem infrastruktury.

Przedstawione informacje stanowiły uzupełnienie opisu systemu i wskazywały na potrzebę podejmowania decyzji w oparciu o nowe dane techniczne, analizę ryzyk oraz długofalowe podejście do rozwoju infrastruktury.

W trakcie prezentacji omówiono także bieżące działania Spółki, w tym potrzebę  uporządkowania dokumentacji technicznej oraz intensyfikację prac związanych z eksploatacją i diagnostyką infrastruktury. Przedstawiono również informacje dotyczące pozyskanych środków z programu FEnIKS oraz przygotowanych i złożonych wniosków inwestycyjnych.

Istotną częścią wystąpienia były bieżące wyzwania związane z funkcjonowaniem sieci wodociągowej, w tym ograniczona wydolność części stacji uzdatniania wody oraz stan techniczny starzejącej się infrastruktury. Wskazano kierunki działań obejmujące m.in. budowę nowych stacji uzdatniania wody w Żukowie, Barniewicach, Małkowie i Przyjaźni, przebudowę SUW w Baninie, Leźnie, Niestępowie i Skrzeszewie oraz sukcesywną wymianę sieci.

Zespół Spółki zaprezentował również zakres zadań już zrealizowanych, będących w trakcie realizacji oraz planowanych do wykonania w kolejnych latach, w ramach wieloletniego planu rozwoju i modernizacji.

Debata miała charakter roboczy i merytoryczny. Radni aktywnie uczestniczyli w dyskusji, dopytując o koszty oraz możliwe źródła finansowania inwestycji związanej z budową oczyszczalni ścieków. Poruszano także kwestie zasadności proponowanych kierunków działań oraz długofalowego zabezpieczenia gminy w zakresie dostaw wody, odbioru ścieków i kontroli ich jakości.

-W mojej ocenie przedstawione podczas spotkania argumenty, a także wcześniejsze informacje dotyczące wzrostu taryf wodno‑kanalizacyjnych, jednoznacznie pokazują, że stoimy przed strategiczną decyzją. Bez przyjęcia długofalowej strategii nie możemy mówić ani o stabilności, ani o niezależności gminy w zakresie gospodarki wodno‑ściekowej. Przedstawiona koncepcja budowy własnej oczyszczalni jest pierwszym krokiem do dalszych, niezbędnych analiz i pozyskania danych koniecznych do podjęcia ostatecznej decyzji. Na tym etapie oczekuję przygotowania wniosku o podjęcie uchwały umożliwiającej przeprowadzenie szczegółowych analiz finansowych, określenie skali przedsięwzięcia oraz wariantów jego ewentualnego rozwoju. Kluczowe będzie również uwzględnienie odnawialnych źródeł energii, aby zbilansować koszty energii elektrycznej. Brak jasno określonej strategii w tym obszarze niesie realne ryzyko dla gminy i jej mieszkańców skomentował Tomasz Niklas, radny Rady Miejskiej w Żukowie oraz Przewodniczący Komisji Komunalnej

Radni podkreślali konieczność rzetelnej analizy kosztów, źródeł finansowania oraz długofalowych skutków proponowanych rozwiązań. Burmistrz poinformowała, że skieruje do radnych pismo z prośbą o zajęcie stanowiska i podjęcie decyzji kierunkowej w sprawie dalszego rozwoju systemu wodno-kanalizacyjnego, w tym budowy oczyszczalni ścieków oraz nowych stacji uzdatniania wody.