Transformacja energetyczna w skali komunalnej. Samorządy i spółki komunalne w centrum zmian
W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele administracji publicznej, przedsiębiorstw komunalnych, sektora energetycznego oraz instytucji finansujących transformację energetyczną. Wśród uczestników był również Adam Werbowy Prezes Zarządu Spółki Komunalnej Żukowo sp. z o.o.
Konferencja została zorganizowana z inicjatywy Andrzeja Wójtowicza – lidera Słupskiego Klastra Bioenergetycznego – oraz Słupskich Wodociągów i była poświęcona praktycznym rozwiązaniom wspierającym rozwój energetyki lokalnej.
Energia jako wyzwanie dla samorządów
Podczas konferencji wielokrotnie podkreślano, że transformacja energetyczna w coraz większym stopniu będzie odbywać się na poziomie lokalnym – w gminach i przedsiębiorstwach komunalnych.
Energia staje się dziś zasobem strategicznym, podobnie jak infrastruktura wodociągowa czy transportowa. Od stabilności dostaw energii zależy bowiem funkcjonowanie infrastruktury krytycznej – wodociągów, oczyszczalni ścieków, systemów ciepłowniczych czy gospodarki odpadami.
W dyskusjach zwracano uwagę na kilka kluczowych wyzwań, z którymi mierzą się dziś samorządy:
- rosnące i niestabilne ceny energii
- przeciążenia sieci elektroenergetycznych
- ograniczony dostęp do specjalistów z zakresu energetyki
- rozproszone kompetencje pomiędzy urzędami i spółkami komunalnymi
- złożone regulacje prawne utrudniające rozwój energetyki lokalnej
Samorządy jako liderzy transformacji
Jednocześnie podkreślano, że samorządy dysponują zasobami, które mogą stać się fundamentem lokalnych systemów energetycznych.
Są to m.in.:
- oczyszczalnie ścieków
- infrastruktura wodociągowa
- systemy gospodarki odpadami
- instalacje ciepłownicze
- obiekty użyteczności publicznej o dużym zapotrzebowaniu na energię.
To właśnie wokół takiej infrastruktury mogą powstawać lokalne systemy energetyczne, w których energia jest produkowana, zużywana i bilansowana na poziomie gminy lub regionu.
– Coraz wyraźniej widać, że transformacja energetyczna nie będzie się rozgrywać wyłącznie na poziomie dużych inwestycji krajowych. Bardzo ważna część tej zmiany będzie dotyczyć infrastruktury komunalnej – wodociągów, ciepłownictwa czy oczyszczalni ścieków. Dlatego przy planowaniu takich inwestycji jak przyszła oczyszczalnia ścieków w Żukowie warto patrzeć szerzej niż tylko na jej podstawową funkcję technologiczną – mówi Adam Werbowy Prezes Zarządu Spółki Komunalnej Żukowo sp. z o.o.
Jak podkreśla prezes spółki, nowoczesna infrastruktura komunalna może pełnić znacznie szerszą rolę niż dotychczas.
– Współczesne instalacje mogą odzyskiwać energię z procesów technologicznych, wykorzystywać biogaz czy współpracować z lokalnymi źródłami odnawialnej energii. Dzięki temu inwestycje komunalne mogą stać się nie tylko odpowiedzią na potrzeby infrastrukturalne, ale także elementem budowania bezpieczeństwa energetycznego gminy – dodaje.
Narzędzia rozwoju energetyki lokalnej
W trakcie konferencji omawiano również narzędzia umożliwiające rozwój energetyki lokalnej. Do najczęściej wskazywanych rozwiązań należą:
- klastry energii
- spółdzielnie energetyczne
- obywatelskie społeczności energetyczne
- lokalne systemy bilansowania energii
- magazyny energii
- bezpośrednie linie energetyczne
- długoterminowe kontrakty na zakup zielonej energii (PPA)
Kluczowym elementem tych modeli jest wysoka autokonsumpcja energii, czyli zużywanie jej tam, gdzie powstaje.
Praktyczne przykłady z samorządów
Druga część konferencji była poświęcona przykładom projektów realizowanych w samorządach i przedsiębiorstwach komunalnych.
W panelach dyskusyjnych uczestniczyli m.in.:
- Ryszard Kalkowski – wójt gminy Szemud,
- Dawid Litwin – przewodniczący Stowarzyszenia Gmin Przyjaznych Energii Odnawialnej,
- Tomasz Drzał – prezes Krajowej Izby Klastrów Energii i OZE,
- Marta Szabłowska – wiceprezes Portu Czystej Energii w Gdańsku,
- Robert Fennig – prezes spółki KOS-EKO z Kościerzyny.
W konferencji uczestniczyli również przedstawiciele samorządów z regionu, w tym Beata Chrzanowska Zastępca Prezydenta Miasta Słupska.
Podczas spotkań prezentowano zarówno koncepcje budowy lokalnych systemów energetycznych, jak i konkretne przykłady projektów realizowanych w samorządach Pomorza.
Kolejne publikacje
Materiały zaprezentowane podczas konferencji pokazują, że transformacja energetyczna samorządów obejmuje wiele obszarów – od infrastruktury komunalnej, przez gospodarkę odpadami, aż po nowe modele współpracy pomiędzy gminami i przedsiębiorstwami energetycznymi.
W kolejnych publikacjach przedstawimy najważniejsze wątki poruszane podczas konferencji, w tym:
- energetyczny potencjał infrastruktury komunalnej,
- rolę spółek komunalnych w transformacji energetycznej,
- modele współpracy samorządów w ramach klastrów i społeczności energetycznych,
- przykład gminy Szemud i koncepcję lokalnego systemu energetycznego,
- możliwości finansowania projektów energetycznych w samorządach.
Transformacja energetyczna staje się jednym z najważniejszych wyzwań rozwojowych samorządów. Coraz więcej gmin analizuje dziś możliwości budowania lokalnych systemów energetycznych, które pozwalają zwiększyć bezpieczeństwo infrastruktury komunalnej oraz stabilizować koszty energii w długiej perspektywie.
